Kiedy o tym myślę, wydaje mi się to praktycznie niemożliwe, ale dwa pierwsze tomy trylogii Marie Lu czytałam jeszcze w 2013 roku. Trzy lata - tyle czekałam żeby poznać zakończenie historii June i Day'a i nie mogę pozbyć się wrażenia, że w tym czasie stałam się zupełnie innym czytelnikiem. Nie zaskoczę więc Was chyba stwierdzeniem, że mimo mojej sympatii do owej trylogii, obawiałam się tego co pomyślę o "Patriocie". Niesłusznie, a teraz, gdy znam już całą historię, mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że cieszy mnie jej "drugie życie" jakie zaobserwowałam dzięki instagramowi. 

Osiem miesięcy - dokładnie tyle czasu minęło od wydarzeń, które wstrząsnęły Republiką i całkowicie zmieniły jej porządek. Dokładnie tyle samo upłynęło od momentu, w którym June i Dat widzieli się po raz ostatni. Podczas gdy każde z nich stara się jakoś odnaleźć w nowej sytuacji, w Republice nareszcie zapanował względny spokój. Kiedy w Koloni wybucha epidemia, kruche fundamenty pokoju między oboma społeczeństwami zostają zachwiane. Wszystko wskazuje na to, że w zaistniałej sytuacji istnieje tylko jedno rozwiązanie - po raz kolejny klucz do zażegnania konfliktu leży pośrednio w rękach Day'a. 

Możecie śmiało wypuścić wstrzymywane powietrze - Marie Lu nie podążyła tropem swoich koleżanek i zakończyła trylogie w sposób, który pozostawia czytelnika w stanie słodko-gorzkiego zadowolenia. Owszem, z lekkim smutkiem że to już koniec, ale rownocześnie i satysfakcją, że do samego finału autorce udało się utrzymać dobry poziom serii. "Patriota" nie rozpoczyna wielu nowych wątków , ale korzysta z materiału zaczerpniętego z poprzednich tomów. Dzięki czemu do epilogu, otrzymujemy satysfakcjonujące odpowiedzi na wszystkie nurtujące czytelników pytania i poznajemy przyszłość większości głównych bohaterów. 

Wątek miłosny tak jak w poprzednich tomach stanowi ważny punkt owej historii, ale tym razem nie zostaje on wypchnięty na pierwszy plan. "Patriota" skupia się głównie wokół działań bohaterów w celu utrzymania pokoju. Finał trylogii Legena obfituje więc w sporą ilośc akcji - sceny walk i akcji sabotażowych współgrają jednak z podjętymi działaniami politycznymi. Tym co wypadło najmniej przekonująco były "motywacyjne przemowy" Day'a - trochę za duzo sztywności i patosu, ale może czepiam się tego tylko i wyłącznie dlatego, że wraz z rozwojem fabuły jakoś zniknęła moja sympatia do owej postaci. 

"Patriota" ujął mnie jednak chyba przede wszystkim próbą zachowania realizmu w dystopijnej rzeczywistości. Tym że Marie Lu nie stara się nam wmówić, że obalenie jednych rządów i zastąpienie ich takimi gdzie przywódca ma na uwadzę dobro społeczności, rozwiązuje wszystkie problemy. A przede wszystkim, podziwiam sposób wykreowania postaci. Pomijając Day'a, który wręcz razi w oczy swoją idealnością, postacie wykreowane przez Marie Lu nieustannie zmagają się z jakimiś moralnymi dylematami i niejednokrotnie czynią coś co być może jest sprzeczne z ich przekonaniami, w celu uzyskania "większego dobra". I te błędnie podjęte decyzje są niebywałe ludzkie i sprawiają że bohaterowie wydają się bardziej rzeczywiści. 

"Patriota" to bardzo dobre zakończenie świetnej trylogii dystopijnej. Marie Lu sukcesywnie łączy wątek uczuciowych rozterek bohaterów, z akcją i działaniami politycznymi, i to właśnie przez zachowanie owej równowagi w fabule, zyskuje sympatie czytelników. Strasznie obawiałam się tego jak autorka wyplącze się z wątku Day'a - bo trochę za bardzo zaczął on przypominać wyidealizowanego męczennika narodu - ale w moim odczuciu wyszła z niego obronną ręką. "Patriota" przynosi oczekiwane odpowiedzi i nie idealizuje rzeczywistości. A June obroniła tytuł jednej z moich ulubionych bohaterek literackich YA ever. Jeśli zwlekaliście z poznaniem zakończenia, nie róbcie tego więcej. A jeśli nawet nie zaczęliście lektury owej trylogii, koniecznie nadrabiajcie zaległości. 

"Patriota" Marie Lu; wydawnictwo Zielona Sowa; Warszawa 2014 ★★★★½

"Rebeliant" okazał się satysfakcjonującą, choć niekoniecznie pozbawioną wad, lekturą. Nie zaskoczę Was chyba stwierdzeniem, że z niecierpliwością wyczekiwałam chwili by sięgnąć po jego kontynuację. I choć miałam pewne obawy - bo autorka nie uniknęła przecież w swoim debiucie schematów, poza tym słabsza forma środkowego tomu trylogii jest zjawiskiem nader częstym wśród pisarzy - po skończonej lekturze mogę odetchnąć z ulgą. Marie Lu wyszła obronną ręką. A "Rebeliant" niknie w cieniu "Wybrańca".

Republika nie jest dokładnie tym miejscem na jakie wygląda. Skorumpowani i rządni władzy senatorzy z elektorem na czele nie wahają się by w celu uzyskania osobistych korzyści okłamać społeczeństwo. Fałszowanie wyników Prób, eksperymenty dotyczące epidemii a wreszcie pozbywanie się niewygodnych obywateli znajduje się tutaj na porządku dziennym...

Życie June rozsypało się w mgnieniu oka, niszcząc wszystko to w co do tej pory wierzyła. Po tym jak dowiedziała się prawdy o Republice, opuszcza dom i razem z Day'em postanawiają przyłączyć się do Patriotów. Tajna organizacja nie jest jednak działalnością charytatywną. W zamian za opłatę lekarza dla Day'a i pomoc w uratowaniu jego brata rządają wygórowanej ceny. Czy June i Day mają jednak jakiś wybór?

Śmierć elektora Primo i objęcie jego miejsca przez jego syna Andena jest szansą dla Patriotów. Nowy elektor nie ma poparcia wśród ludu, a to z kolei daje im możliwość na wprowadzenie długo upragnionych zmian. Plan jest prosty; zabić Andena i rozpocząć rewolucję w Republice. Wszystko ulega jednak komplikacji. Kiedy June poznaje elektora zaczyna wątpić w słuszność swojej decyzji. Która strona barykady jest tą właściwą - tą która przyniesie Republice długo upragnione zmiany na lepsze?

Marie Lu wzbudziła zalążek mojej sympatii "Rebeliantem", ostatecznie zyskała ją jednak dopiero "wybrańcem". Autorka wyraźnie wzięła sobie do serca wszelkie uwagi ze strony czytelników i urzeczywistniła je w drugiej części swej trylogii. "Wybraniec" zyskuje głównie dzięki przemyślanej i pomysłowej fabule. Spycha nie jako wątek romantyczny na dalszy plan i skupia się na etapowym ukazywaniu akcji Patriotów. Uczucie między June i Day'em w znacznej większości powieści przestaje być wyrażane wprost. Nie pada tam prawie żadna słowna deklaracja a mimo to czytelnik wciąż dostrzega subtelne oznaki ich uczucia.

June i Day ulegli bowiem zmianom. Wydarzenia rozgrywające się na przestrzeni "Rebelianta" na nowo ukształtowały ich charaktery. Owszem, wciąż pozostają stosunkowo silni, ale gdzieś w tej skorupie idealnego wojownika pojawia się pewna luka. Pojawiają się momenty świadczące o ich słabości i człowieczeństwie. Ich działania pełne są nieufności, nawet wobec siebie nawzajem. Zmianie ulega zresztą również ich spojrzenie na drugiego człowieka. "Wybraniec" to bowiem nie tylko June i Day, ale też plejada ciekawych, drugoplanowych bohaterów. Mała, słodka Tess, która nieoczekiwanie przemienia się w pełną współczucia, młodą kobietę; bezwzględnie posłuszny Republice Thomas - rozdarty między lojalnością do elektora a podszeptom własnych uczuć; i wreszcie Anden - wychowany przez apodyktycznego ojca, zakochany w kimś kogo kochać nie powinien i wierzący w lepszą przyszłość Republiki (czy jednak na pewno?).

Pewna zmiana w zastosowanych przez autorkę proporcjach sprawia, że "wybraniec" staje się wciągającą, pełną zwrotów akcji historią. Marie Lu szykuje dla swych bohaterów drogę z przeszkodami. Drogę pełną zawirowań, zakrętów i wybojów, której koniec wciąż nie jest znany nawet po skończonej lekturze. Niejednokrotnie przyłapywałam się na tym, że Marie Lu mnie zaskakiwała. Już, już myślałam że odnalazłam pewien wzór i wiem kto stoi po czyjej stronie, a potem dochodziłam do wniosku że jednak się myliłam.

Najbardziej cieszy mnie jednak fakt, że gdzieś między wierszami Marie Lu znalazła miejsce na odpowiedź na pytania, które zadawałam sobie po lekturze "Rebelianta". Poznajemy wreszcie prawdę na temat początków wojny. Autorka przybliża nam zresztą delikatnie obraz Kolonii. No i z rozmów bohaterów wreszcie możemy nakreślić wizję ówczesnego świata - świata, który rządzi się zupełnie nowym porządkiem.

I tylko zakończenie  przynosi mi pewne maleńkie rozczarowanie. A właściwie nie całe zakończenie a jedynie jego niewielki fragment mianowicie ten dotyczący przyszłości Day'a. To ryzykowane przedsięwzięcie ze strony autorki i pozostaje mi mieć jedynie nadzieję, że i tym razem uda jej się wyjść z niego obronną ręką.

Czy polecam? Bardzo. "Wybrańcem" Marie Lu nie tylko utrzymała poziom trylogii, ale i znacząco go podwyższyła. Jestem pełna nadziei odnośnie "Patrioty" i liczę, że autorka mnie nie zawiedzie. Tych, których "Rebeliant" zachwycił nie muszę namawiać do lektury; pozostałych po raz kolejny zachęcam - zdecydowanie warto.


Za lekturę dziękuję wydawnictwu Zielona Sowa