Nie wiem czy pamiętacie, ale gdzieś w okresie wakacji zachwycałam się najnowszą wówczas powieścią Agaty Kołakowskiej. "We dnie, w nocy" zrobiło na mnie tak pozytywne wrażenie, że postanowiłam bardziej zagłębić się w jej twórczość. Okazja by od słów przejść do czynów nadarzyła się jednak dopiero ostatnio. "Niewypowiedziane słowa" nie przyciągnęły mnie może za bardzo swoim opisem, ale nie pamiętam żeby było tak poprzednio a samo nazwisko autorki stanowiło dla mnie wystarczającą rekomendację i bodziec by siegnąć po owy tytuł raczej szybciej niż później. I chociaż nie zachwyciłam się tak jak za pierwszym razem, nie mogę powiedzieć żebym była niezadowolona z lektury.

Andrzej zawsze żył w cieniu swojego młodszego brata. Małżeństwo z piękną i inteligentną Łucją - pracującą jako okulistka i prowadzenie rodzinnej apteki teściów przegrywa w przedbiegach z własną firmą kateringową. Andrzejowi ciągle brakuje czegoś do szczęścia a i Łucja coraz cześciej czuje rozczarowanie z życia. Mariusz - utalentowany muzyk orkiestry, dobiegający czterdziestki, dopiero szuka właściwej drogi. Nacisk ze strony matki i docinki kolegów sprawiają, że coraz częściej zaczyna rozważać przeniesienie swojego związku z Hanią na kolejny etap. Młoda pedagog, zmagająca się z nieustannym porównywaniem do zmarłej siostry, nie jest może uosobieniem jego ideału, ale Mariusz gotowy jest na podjęcie ryzyka. Tylko czy owa czwórka rzeczywiście podjęła słuszne decyzje? I czy przypadkiem nie powinni zmienić czegoś w swoim życiu?

Agata Kołakowska po raz kolejny podejmuje w swojej powieści trudny, życiowy temat. Tym razem bliższy jeszcze szerszemu gronu czytelników, ze względu na bardziej życiową problematykę. Nie da się jednak ukryć, że jest to opowieść skierowana do nieco dojrzalszego czytelnika - z większym życiowym doświadczeniem. To właśnie oni mają możliwość bardziej zidentyfikować się z bohaterami. Mimo że cała czwórka głównych postaci to ludzie dobrze wykształceni - lekarze, artyści, pedagodzy ich problemy są bliskie temu z czym zmaga się większość z nas. Pogoń ku lepszemu; zazdrość za życiem bogatszych, lepiej ustawionych znajomych; próba dorównania innym.

"Niewypowiedziane słowa" to w dużej mierze opowieść o małzeństwie. Agata Kołakowska przedstawia nam różne pobudki do zawierania związków i skrótowo ukazuje co może z nich wyniknąć. Sporą uwagę poświęca zdradzie - temu, w którym momencie tak naprawdę się zaczyna; dlaczego do niej dochodzi; i czy można po niej powrócić do normalnego związku. Ale nie tylko. Tak naprawdę Agata Kołakowska wplata do swojej opowieści wiele różnorodnych wątków, w dużej mierze związanych z bogatą przeszłością naszych bohaterów. Trudno pozbyć się wrażenia, że czasami jest ich aż za dużo i odwracają naszą uwagę od ważniejszych punktów fabuły.

To co najbardziej kłuło mnie w oczy w trakcie lektury to fakt jak niejednokrotnie fabuła zostaje oparta na przypadku - dziwnym i, prawdę powiedziawszy, mało prawdopodobnym zbiegu okoliczności. Trochę odbiera to całości wrażenie autentyczności. Rozumiem zamysł autorki na zakończenie - jest nieoczywiste i nieco słodko-gorzkie, ale zdecydowanie nie był to finał jaki sobie wymarzyłam. Zwłaszcza że punkt kulminacyjny był jak na moje gusta odrobinę za bardzo naciągany, a historia całej naszej czwórki - zbyt zbliżona do siebie.

"Niewypowiedziane słowa" to niebanalna historia o niskich i rozczarowaniu. Agata Kołakowska kreuje wyraziste, po ludzku nieidealne postacie, z którymi łatwo się utożsamić a tematyka jaką porusza wydaje się bliska szerokiemu gronu czytelników. Momentami autorka pozostawia jednak zbyt dużo kwestii przypadkowi a samo zakończenie niesie odrobinę rozczarowania. "Niewypowiedziane słowa" nie są tak uniwersalną powieścią jak choćby "We dnie, w nocy", ale posiada ona spory potencjał i myślę, że wielu czytelniczkom, zwłaszcza tym ociupinkę starszym, przypadnąone do gustu.

"Niewypowiedziane słowa" Agata Kołakowska; wydawnictwo Prószyński i S-Ka; Warszawa 2016 ★★★½

Od bardzo dawna żadna książka nie zaskoczyła mnie do tego stopnia co najnowsza powieść Agaty Kołakowskiej. Chociaż czasami sięgając po jakiś tytuł wolałabym nie wiedzieć za dużo, prowadzeniae bloga i wakacyjna praca czyniły to niemal niemożliwym. Sięgając po "We dnie, w nocy" też myślałam, że wiem sporo na temat owej pozycji  - sugerując się opisem wykreowałam już nawet własną alternatywną fabułę - ale byłam tak daleko od prawdy, że sama nie mogę w to uwierzyć. I wiecie co? - jak ja lubię takie niespodzianki!

Historia Anny pozornie przypomina opowieść wielu innych kobiet. Pewnego dnia spogląda na swoje życie z dalszej perspektywy i nie może uwierzyć jak znalazła się w danej sytuacji. Marzenie o wielkiej karierze aktorskiej zostało zastąpione szarą rzeczywistością -  życiem u boku mężczyzny, do którego uczuć nie jest już wcale taka pewna; macierzyństwem, którego wcale nie planowała; i pracą, która ani odrobiny satysfakcji czy spełnienia. Chociaż obiektywnie rzecz ujmując, za wyjątkiem stosunków z rodzicami, życie Anny godne jest pozazdroszczenia, każdy kto znał ją wcześniej wie, że nie tak wyobrażała sobie swoją przyszłość. Jak doszła do tego punktu w życiu? Co z zaistniałą sytuacją ma wspólnego Piotr – podrzędny dziennikarz z żoną i dwójką dzieci? I czy naprawdę jest za późno by coś zmienić?

Agata Kołakowska zwiodła mnie w manowce dwukrotnie. Za pierwszym razem po tym jak przeczytałam opis owej powieści, za drugim już w trakcie czytania, przed dotarciem do punktu kulminacyjnego. „We dnie, w nocy” zdaje się być kolejną lekką obyczajówką, w której kobieta niezadowolona ze swojego dotychczasowego życia postanawia je trochę „przemeblować” i przy okazji znaleźć miłość swojego życia – zwłaszcza gdy w rzeczywistości jest ona tą starą miłością sprzed lat. Tylko widzicie – to nie do końca ta bajka. 

Historia opowiedziana przez Agatę Kołakowską przedstawiona jest z trzech perspektyw – Anny, Piotra i Anioła Stróża kobiety, chociaż można by się pokusić o stwierdzenie, że tych perspektyw jest dwa razy więcej – każdy narrator otrzymuje bowiem głos w przeszłości i czasach obecnych. Co ciekawe, chociaż główna fabuła toczy się w teraźniejszości, większość rozgrywających się w powieści wydarzeń  ma miejsce w przeszłości – to właśnie one mają bowiem wpływ na obecne życie bohaterów i zdeterminowały znaczną część podejmowanych przez nich decyzji. Chociaż autorka dla ułatwienia przy  każdym rozdziale wskazuje nam czas rozgrywających się wydarzeń, tak naprawdę nie byłoby to konieczne – kreacja bohaterów – ich zachowanie i spojrzenie na świat – jest tak odmienna na przestrzeni lat, ze stanowiłaby dostateczną wskazówkę. 

Można by powiedzieć, że oryginalność „We dnie, w nocy” stanowi osoba jednego z narratorów – Anioła Stróżą, ale tak naprawdę najnowsza powieść agaty Kołakowskiej broni się już samą fabułą. Nie chcę zdradzać wam kluczowego punktu by nie psuć wrażeń z lektury, ale problematyka jaką porusza polska autorka jest tak ważna i aktualna, że zdecydowanie częściej powinna znajdować swoje miejsce we współczesnej literaturze. Agata Kołakowska kreśli przejmujący i niezwykle przekonujący obraz tragedii i jej ofiary – trafiający do czytelnika tym bardziej gdy spostrzeże jak ogromny wpływ wywarł na całe życie Anny i jej relacje z innymi ludźmi. „We dnie, w nocy” uczula również na inny aktualny problem – znajomości zawieranych za pośrednictwem internetu oraz niebezpieczeństw jakie się z tym wiążą – który ostatnio odchodzi już niejako w niepamięć, a szkoda.

Chociaż powieść Agaty Kołakowskiej nie jest zaliczana do klubu „Kobiety to czytają”, ma zdecydowanie podobny charakter. Mówi o tematach ważnych dla współczesnego świata i trudnych. I idealnie nadawałaby się jako punkt wyjścia dla ciekawej dyskusji. Chociaż początkowo nic tego nie zapowiada, Kołakowska stworzyła niezwykle emocjonalną powieść, o której trudno zapomnieć po skończonej lekturze. Mimo że to pozycja, która pewnie bardziej przemówi do kobiecego grona, jej przesłanie jest zdecydowanie uniwersalne i powinno dotrzeć do większej ilości czytelników. Jeśli tylko natknięcie się na ową pozycję, koniecznie przyjrzyjcie jej się bliżej. Ja wciąż pozostaje pod ogromnym wrażeniem „We dnie, w nocy” i mam ochotę na to by zaznajomić się z innymi dziełami autorki. Jeśli będą choć w połowie tak dobre jak najnowsza jej pozycja, czeka mnie niesamowita, choć niekoniecznie lekka lektura.