Nie wiem czy ktoś z Was jest tu na tyle długo by pamiętać tekst sprzed przeszło roku, w którym, zainspirowana zagranicznym booktubem, bawiłam się w swego rodzaju medium książkowe (możecie go przeczytać w  TYM miejscu). Bazując na opiniach innych czytelników i znając swój własny gust czytelniczy, starałam się przewidzieć, które pozycje z mojej biblioteczki mogą mi się spodobać na tyle, aby „zasłużyć" na 5-gwiazdkową ocenę. Pamiętam, że pracowanie nad tym postem, sprawiło mi mnóstwo frajdy, ale stanowiło też doskonały pretekst do refleksji na temat tego czego tak naprawdę poszukuję w literaturze. Tylko że tak naprawdę niniejszy post nigdy nie miał pozostać odosobniony. Już w momencie, gdy klikałam pomarańczowy przycisk „Opublikuj", planowałam jego kontynuacje, w której zdradziłabym Wam czy wymienione tytuły rzeczywiście tak mnie zachwyciły, a potem ewentualne kolekcje teksty utrzymane w podobnym formacie. Minęło pół roku, rok, a nawet półtora, a ja w końcu przechodzę do realizacji tego pomysłu, w zgodzie z zasadą, że lepiej późno niż wcale.

Wszystko czego Wam nie powiedziałam, Celeste Ng

Tajemna historia, Donna Tartt

O ile „Wszystko czego Wam nie powiedziałam" jest powieścią, która wśród polskich czytelników nie doczekała się rozgłosu, o tyle o „Tajemnej historii" wspomina się bezustannie i to zazwyczaj w samych superlatywach (przynajmniej jeżeli rozmawiamy o środowisku blogosfery). Ale nie bez powodu. Donna Tartt snuje opowieść o elitarnej grupie młodych i nieco ekscentrycznych studentów filologii klasycznej. Chociaż na kartach powieści dochodzi do morderstwa, nie mamy do czynienia z klasyczną powieścią gatunkową - po pierwsze, od samego początku jesteśmy świadomi tego kto zginie i kto jest za to odpowiedzialny; po drugie, autorka nie próbuje swoją powieść wypełnić sztuczną akcją i nagłymi plot twistami. Wręcz przeciwnie, Donna Tartt snuje swoją powieść powoli, przykładając wagę przede wszystkim do warstwy językowej i portretów psychologicznych bohaterów. To historia, która posiada niesamowity klimat i skłania czytelnika do pewnej refleksji. Kolejna trafnie przewidziana 5-gwiazdkowa lektura, w tym zestawieniu.

Szóstka wron, Leigh Bardugo

„Szóstka wron", w przeciwieństwie do poprzednich tytułów, należy do powieści typowo rozrywkowych i nie sposób porównać ją do twórczości Donny Tartt czy Celeste Ng. Zdecydowanie wyróżnia się jednak na tle swojego gatunku. „Szóstka wron" to opowieść o „sześciu niebezpiecznych wyrzutkach i jednym niebezpiecznym skoku". Sama fabuła jest ciekawa - pełna potencjalnego zagrożenia, przygód i akcji; na uwagę zasługuje też niesamowicie rozbudowane i fascynujące uniwersum, ale tak naprawdę jej siła tkwi przede wszystkim w grupie bohaterów. To takie postacie, które kryją w sobie niesamowite opowieści - ich sylwetki są bardzo niejednoznaczne, skomplikowane i osnute pewną warstwą tajemniczości. Otwierając „Szóstkę wron", niejako wkraczamy już w pewną historie - niektóre relacje mają swój początek na długo przed pierwszym rozdziałem, a przez to stają się dużo ciekawsze i bardziej wiarygodne. Jeżeli czytaliście poprzednią trylogię autorki, nie sposób nie docenić progresu w jej warsztacie pisarskim. Jasne, to nie jest historia pozbawiona wad i być może pokuszę się kiedyś o stworzenie osobnego wpisu na temat „Szóstki wron", ale przez wzgląd na to jak fantastycznie się bawiłam w trakcie lektury i tak wystawiłam kolejną 5-gwiazdkową recenzje.

Dżentelmen w Moskwie, Amor Towles

Tak jak wspominałam w pierwszym poście, „Dżentelmen w Moskwie" był powieścią, o której wiedziałam najmniej przed rozpoczęciem lektury. Po zachwytach książkowego środowiska nad polskim wydaniem tego tytułu, tak naprawdę niewiele słyszałam o wrażenie wywarł na czytelnikach. I szkoda, że nie wspomina się o tej powieści więcej. „Dżentelmen w Moskwie" opowiada historię hrabiego Rostowa, który na skutek wyroku bolszewickiego sądu, do końca życia nie może opuścić murów moskiewskiego hotelu Metropol. Jeżeli wydaje się Wam, że obszerna powieść ograniczona do ścian hotelu, nie ma nic ciekawego do zaprezentowania, jesteście w błędzie - Amor Towles stworzył bowiem opowieść wyjątkową. Siła „Dżentelmena w Moskwie" tkwi nade wszystko w sposobie, w jaki autor kreuje relacje pomiędzy bohaterami - osobliwe, a jednocześnie cudowne przyjaźnie. Ogromną wagę przykłada do oddania realiów XX-wiecznej Rosji - sporo wspomina się tu o wielkich pisarzach i kompozytorach i daje się odczuć jakąś nostalgię i szacunek do starego porządku rzeczy. Ponad to Amor Towles w poruszający sposób przedstawia subtelne zmiany jakie zachodzą zarówno w relacjach hrabiego z innymi ludźmi, jak i otaczającym go świecie - nie wszystkie kwestie zostają wyrażone wprost, co nie oznacza, że zostają zepchnięte na dalszy plan czy nie są równie istotne. I chociaż wiem, że nie jest to historia dla każdego, przede wszystkim przez wzgląd na powolną akcję i stosunkowo obszerne akapity dotyczące tła historycznego, osobiście byłam zachwycona lekturą. To czwarta 5-gwiazdkowa ocena w tym zestawieniu.

Dzień dobry, północy, Lily Brooks-Dalton

Ostatnią z powieści, którą wytypowałam jako 5-gwiazdkową lekturą, był debiut Lily Brooks-Dalton „Dzień dobry, północy". Trudno mi przybliżyć Wam fabułę tej pozycji, głównie dlatego że przez niespełna 300 stron, tak naprawdę niewiele się tu dzieje i sporo kwestii pozostaje w charakterze domysłów. Lily Brooks-Dalton opisuje dwójkę bohaterów, którzy znajdują się daleko od reszty świata (jeden bada gwiazdy w odległej placówce naukowej, drugi, a właściwie druga - odbywa podróż kosmiczna) i w pewnym momencie tracą z nim kontakt na skutek jakiejś katastrofy. Przyznaję, że gdyby nie sporządzone zawczasu notatki, niewiele pamiętałabym teraz z lektury - raczej ogólne wrażenie, niż konkretne wątki. „Dzień dobry, północy" ma taki bardzo delikatny, subtelny, liryczny charakter. Lily Brooks-Dalton dobrze udaje się oddać samotność i niepewność jaka towarzyszy bohaterom. Jest to ten rodzaj spokojnej lektury, która uderza w czytelnika emocjami, czasami pojedynczą sceną. Niestety, nie jest to jednak powieść pozbawiona wad - autorce zdarza się czasami trochę za bardzo ponieść wyobraźni i niektóre sceny są trochę zbyt patetyczne; powiązanie pomiędzy wątkami jest stosunkowo łatwe do przewidzenia i wątpię czy ktoś poczuł się nim zaskoczony; zakończenie pozostawia sporo kwestii otwartych i pod pewnymi względami byłam nim rozczarowana; że nie wspomnę już o tym, że, jak pokazał czas, nie jest to tytuł, który zapada w pamięci. Po skończeniu lektury oceniłam „Dzień dobry, północy" na 4 gwiazdki, ale być może jest to ocena nieco zawyżona.

Jak znam swój własny gust czytelniczy?

Nie chciałam zwlekać zbyt długo z lekturą trzeciego - finalnego już tomu trylogii Grisza. Żeby nie zapomnieć ważnych dla fabuły informacji i bohaterów, ale przede wszystkim żeby nie stracić zainteresowania opowiadaną przez Leigh Bardugo historią. Jeśli uważnie śledzicie moją “literacką wędrówkę”, wiecie że „Szturm i grom” spodobał mi się o oczko mniej niż pierwszy tom trylogii a kolejne negatywne opinie dotyczące całej serii nie pomagały mi utrzymać uczucia ekscytacji, tak samo zresztą jak spoilery dotyczące wielkiego finału. Kiedy zamknęłam swój egzemplarz „Ruiny i rewolty” nie poczułam rozczarowania, ale nie rozumiem zachwytów nad całą serią za granicą.

Końcówka roku należała w dużej mierze do Leigh Bardugo. „Szóstka wron” jej autorstwa atakowała mnie chyba z każdego zakątka internetu - blogów, YouTube’a, a w szczególności Instagrama - a ataki te były tak liczne i przekonujące, że w pewnym momencie książka zniknęła z księgarnianych (tradycyjnych i wirtualnych) półek; a i pierwsza trylogia „Grisza” ponownie zaczęła wzbudzać zainteresowanie czytelnika.  Przyznaję, że długo biłam się z myślami, po którą powieść Leigh Bardugo sięgnąć w następnej kolejności - logika wskazywałaby na  „Szturm i grom”, ale najnowszy tytuł autorki jakoś bardziej przekonywał. W końcu decyzja została podjęta. 

Po wydarzeniach jakie rozegrały się w Fałdzie, Mal i Alina nieustannie się przemieszczają, ukrywając swoją prawdziwą tożsamość. Ich ucieczka szybko okazuje się jednak bezcelowa. Darkling nie zginął w Fałdzie Cienia, zyskał za to całkiem nowe i jeszcze bardziej przerażające moce. Alina uświadamia sobie, że jest jedyną szansą dla Ravki - tylko ona może bowiem pokonać Darklinga. Przyzywaczka Słońca nie jest jednak pewna komu może ufać - Malowi czyli swojej pierwszej miłości; aroganckiemu korsarzowi, który wydaje się skrywać tajemnice - Sturmhondowi; a może to Darkling ma racje i tak naprawdę tylko ich dwójka może się wzajemnie zrozumieć?

Nie byłam bezwarunkowo zakochana w pierwszym tomie trylogii, ale pomimo drobnych wad, czerpałam niesamowitą przyjemność z lektury. Trochę na przekór czytelnikom z portalu Goodreads, oceniam natomiast „Szturm i grom” o oczko niżej niż poprzedniczkę. Leigh Bardugo ma kilka asów w rękawie, którymi wprawnie dysponuje. Po pierwsze, rozszerza z perspektywy granice świata świata przedstawionego, przybliżając nam jego nowe terytoria. Po drugie, zaznajamia nas z nowymi postaciami, z których na pierwszy plan wysuwa się Sturmhond - arogancki, ale i niesamowicie dowcipny korsarz, który z miejsca zdobywa sympatię (a może nawet coś więcej!) czytelnika. 

Zdecydowanie największym atutem pozostaje jednak pewien element w kreacji głównej bohaterki. Leigh Bardugo nie idealizuje głównej bohaterki i pokazuje nam niejako jej drugie oblicze. Wreszcie ktoś zdecydował się podkreślić jak zgubne działanie może nieść potężna moc - jak uzależniające potrafi być władanie magią i jak obezwładniające może być pragnienie by otrzymać więcej. Liczę na to, że Leigh Bardugo nie porzuci tego wątku i poprowadzi postać Aliny w tym kierunku. Zwłaszcza, że, niestety!, pod innymi względami jej bohaterka niepokojąco często budzi w czytelniku irytację (choć i tak pod tym względem nawet nie zbliża się do Mala). 

Mocny początek i finał dzieli jednak dosyć przeciętny środek. Nie można powiedzieć żeby absolutnie nic się nie działo w fabule, ale czytelnik nie odczuwa równie silnej co w pozostałych fragmentach więzi z bohaterami i przez to może odczuwać znużenie. Liczyłam też na to, że Leigh Bardugo lepiej wykorzysta ogromny potencjał Darklinga, który - niestety! - został nieco zepchnięty na dalszy plan. Całej sytuacji, choć to już kwestia wyłącznie polskiego wydania, nie ułatwiają ciągłe literówki i błędy. 

„Szturm i grom” to dobra kontynuacja trylogii. Leigh Bardugo przybliża nam kolejne zakątki wykreowanego świata i przedstawia nowych, fascynujących bohaterów (Sturmhond <3). Ale mogło być znacznie lepiej. Autorka niepotrzebnie wplotła do fabuły tyle scen związanych z dylematami sercowymi Aliny i Mala - wystarczyło w ich miejsce szerzej opisać moralne rozterki bohaterki; umieścić więcej słownych potyczek Sturmhonda i Aliny; albo dopuścić do głosu Darklinga. I miejmy nadzieję, że „Ruina i rewolta” tego błędu nie powieli. 

„Szturm i grom” Leigh Bardugo; wydawnictwo Papierowy Księżyc; Słupsk 2014 ★★★½

Zabierałam się za lekturę „Cienia i kości” od bardzo dawna, ale jakoś koniec końców zabrać się za to nie mogłam. Owszem, nasłuchałam się sporo miłych słów na temat trylogii Leigh Bardugo, ale na każdą taką opinię pojawiała się także inna, bardziej oszczędna w komplementy. Przez pewien okres zastanawiałam się już nawet czy nie sięgnąć po „Szóstkę wron” bez znajomości trylogii Grisza. Nie pozwolił mi na to mój czytelniczy pedantyczny, ale zdecydowanie nie żałuję. Jestem zaskoczona niemal w takim samym stopniu jak Wy, ale bawiłam się wybornie w trakcie lektury. 

Ravka, słynąca dawniej ze swej siły i potęgi, znajduje się obecnie w stanie ciągłego zagrożenia ze strony swoich wrogów. Niebezpieczeństwo znajduje się także wewnątrz kraju a jest nim Fałda Cienia - pasmo ciemności rozdzierające Ravkę na pół i pełne śmiercionośnych stworzeń. Po raz pierwszy odnowy pojawia się jednak promyk nadziei. Alina Starkov, pobierająca nauki na Kartografa, odkrywa w sobie ogromną moc. Po tym jak jej pułk zostaje zaatakowany przez Fałdę a Alinie udaje się odpędzić atakujące stworzenia, zostaje przewieziona do Małego Pałacu. Dziewczyna staje się Griszą - ulubienicą siejącego postrach Darklinga i zaczyna pobierać odpowiednie nauki. Tylko czy naprawdę może wierzyć ludziom dookoła niej?

„Cień i kość” nie należy do najbardziej oryginalnych historii jeśli chodzi o gatunek Young Adult czy fantastykę - a mówi wam to osoba, która nie zetknęła się ze zbyt dużą ilością powieści tego rodzaju. Leigh Bardugo czerpie z wielu dosyć otartych motywów - mamy nieświadomą swojej ogromnej mocy nastolatkę, która jako jedyna może ocalić świat, szarą myszkę, którą dziwnym zbiegiem okoliczności interesują się nagle wszyscy osobnicy płci przeciwnej; no i ten nieszczęsny trójkąt miłosny - ale aż chciałoby się powiedzieć: i co z tego?

Leigh Bardugo posiada w swoim piórze coś uzależniającego; coś co sprawia, że pomimo owych motywów, literówek czy faktu, że zazwyczaj rzadko sięgam po fantastykę pochłaniałam kolejne strony z niesamowitą zachłannością. Na czym polega ów fenomen? Chciałabym powiedzieć, że to wszystko zasługa Darklinga - jednej z najlepiej nakreślonych postaci w literaturze YA, która zachwyca swoją wielowymiarowością charyzmą a już zdecydowanie  gdy mowa o tzw. czarnych charakterach. Ale takim stwierdzeniem nie oddałabym sprawiedliwości Leigh Bardugo. 

Autorka kreuje na kartach swojej powieści niesamowicie fascynujący świat, silnie inspirowany Rosją - świat, który nie tylko wyróżnia się specyficznym krajobrazem, ale także hierarchią magiczną i specyficznym językiem. Co więcej, Leigh Bardugo w odpowiedni sposób rozplanowuje fabułę - powieść nie jest przepełniona akcją (nie da się ukryć, że występują nieco spokojniejsze fragmenty, w których autorka buduje świat przedstawiony inkarnację bohaterów), ale w odpowiednich momentach wprowadza pewne zwroty. 

 „Cień i kość” to powieść, która niesamowicie pozytywnie mnie zaskoczyła. Leigh Bardugo powiela pewne schematy, ale oferuje swoim czytelnikom sporo w zamian - kreacje niesamowitych postaci (Darkling <3), rozbudowany świat przedstawiony i dobrze rozpisane, naturalne dialogi. Wahałam się czy sięgać po trylogie Grisza, ale absolutnie niepotrzebnie. Jestem oczarowana i proszę o więcej. 

„Cień i kość” Leigh Bardugo; wydawnictwo Papierowy Księżyc; Słupsk 2013 ★★★★