Prawdopodobieństwo, że nie słyszeliście do tej pory o powieści włoskiego pisarza Luki D’Andrea - „Lissy” jest znikome. Po tym jak wydawnictwo W. A. B. ogłosiło rekrutacje na stanowisko testera kryminałów, powyższy tytuł wielokrotnie przewijał się na wszelkiego rodzaju portalach internetowych, nie tylko związanych z książkami (łącznie ze stroną mojego instytutu). Przyznaję też, że to właśnie ów ogłoszenie przyciągnęło mnie do powieści „Lissy”. A jeśli miałabym po lekturze wysunąć tylko jedno spostrzeżenie, powiedziałabym że wybór wydawnictwa W. A. B. nieco mnie dziwi - skoro recenzowanie powieści Luki D’Andrea miało być pierwszą próbą dla testera kryminałów, spodziewałam się nieco bardziej tradycyjnego przedstawiciela gatunku.

Marlene decyduje się na bardzo ryzykowny krok - chce zacząć wszystko na nowo, ale żeby dać sobie samej drugą szansę, okrada swojego małżonka i ucieka. Podczas podróży dochodzi jednak do wypadku i kobieta trafia do domu Simona Kellera - tajemniczego mężczyzny mieszkającego wysoko w górach, jedynie w towarzystwie świń. Podczas gdy między tą dwójką rodzi się pewna nić porozumienia, mąż Marlene - Herę Wegener rozpoczyna poszukiwania. W sprawę zaangażowana jest potężna organizacja a tropem kobiety rusza słynący ze swej skuteczności bezimienny „zaufany człowiek”.

Lektura „Lissy” pozostawiła mnie z pewnym poczuciem dezorientacji. Chociaż pozornie fabuła powieści wydaje się stosunkowo prosta, wraz z kolejnymi rozdziałami autor przedstawia czytelnikom następne wątki - zupełnie jakby cierpiał na nadmiar pomysłów, ale mimo wszystko postanowił je wszystkie wykorzystać w jednej historii. Pojawia się spore grono postaci, a z każdą z nich wiąże się jakaś rozbudowana opowieść z przeszłości - mniej lub bardziej istotna z perspektywy całości. Trudno się przez to wyzbyć pewnego wrażenia chaosu - czytelnik traci orientację, który z wątków stanowi główną oś fabularną, a kolejno także i zainteresowanie lekturą.

Nie da się ukryć, że „Lissy” stanowi jedną z najbardziej osobliwych historii jakie było mi dane poznać. W pewnym punkcie fabuła obiera dosyć oryginalny, ale przy tym nieco absurdalny kierunek - nie chcę Wam zdradzać żadnych szczegółów, pomimo tego, że wydawca ujawnia trochę informacji w opisie, żeby nie zaspoilować nikomu lektury. „Lissy” balansuje na granicy rzeczywistości i klimatu rodem z horrorów. A to w jaki sposób odbierzecie tytułowy wątek, prawdopodobnie zaważy na to w jaki sposób ocenicie całą lekturę. Nie ukrywam, że sama byłam raczej rozczarowana kierunkiem jaki obrał Luca D’Andrea, ale są to bardzo subiektywne odczucia. Jeśli thrillery z paranormalnym twistem wpasowują się w Wasz gust czytelniczy, prawdopodobnie bardziej docenicie „Lissy”.

Chociaż twórczość Luki D’Andrea zdecydowanie nie sprostała moim oczekiwaniom są pewne elementy powieści, które jestem w stanie docenić. „Lissy” posiada niesamowicie wyrazisty klimat - ciężki, owiany aurą tajemniczości i mroku, a także budzący niepokój a nawet grozę. Sam autor wykorzystuje też w pełni potencjał tkwiący w miejscu akcji - położnej na odludziu, wysoko w górach chatki - czyniąc z niego niemal równorzędnego bohatera. Warto też podkreślić, że niniejszy klimat zostaje utrzymany do ostatniego zdania.

Towarzyszy mi jakieś nieprzyjemne wrażenie, że można było z tej historii wyciągnąć więcej - gdyby ograniczyć liczbę wątków na rzecz opisów i podkreślić jakoś klimat powojennego okresu. Równocześnie jednak z tego co zdążyłam zauważyć „Lissy” ma swoich wielbicieli - kto wie, może wśród nich znajdzie się także ktoś z Was.

Lissy, Luca D’Andrea; tłum. Andrzej Szewczyk; wydawnictwo W.A.B.; Warszawa 2018 ★★☆☆☆

Śledząc opinie innych czytelników na wszelakiego rodzaju portalach, zauważyłam że twórczość Eleny Ferrante budzi bardzo skrajne uczucia. Na każdą opinię postrzegającą Sagę Neapolitańską za literaturę wybitną, przypada taka, która uważa ją za dzieło niesłusznie wychwalane i nie warte poświęconego czasu. Z obawy, że i dla mnie samej lektura okaże się raczej gorzkim rozczarowaniem, zwlekałam z sięgnięciem po „Genialną przyjaciółkę” od Wielkanocy (i to zeszłego roku). Ale może dobrze się złożyło, bo dzięki temu zapoznałam się z powieścią Eleny Ferrante w absolutnie wyjątkowych okolicznościach przyrody - wylegując się na plaży, na Majorce; i prawdopodobnie dzięki temu na dłużej utkwi mi w pamięci.

Elena Greco nie jest zaskoczona wiadomością o zniknięciu Lili. Przyjaciółka z dzieciństwa od dawna powtarzała, że pewnego dnia zniknie, nie pozostawiwszy po sobie żadnego śladu i kobieta jest przeświadczona, że po prostu wcieliła ona powyższy plan w życie. Wiadomość sprawia jednak, że Elena zaczyna wspominać początki ich przyjaźni, cofając się pamięcią do lat 50, na przedmieścia Neapolu - czasów, kiedy obie znajdowały się dopiero na początku życiowej drogi.

„Genialna przyjaciółka” nie należy do powieści, której fabułę można zarysować w kilku zdaniach, a to dlatego, że nie jest ona przeładowana akcją czy jakimiś znaczącymi wydarzeniami. Elena Ferrante przedstawia po prostu pewien fragment z życia swojej bohaterki, a dokładniej rzecz ujmując jego początek - lata zdobywania edukacji i dorastania. A że dla samej fabuły nieistotne jest to czy autorka jest równocześnie bohaterką tej historii, pozwólcie, że pominę ów kwestię milczeniem. Czy opowieść tego rodzaju może być interesującą lekturą? Okazuje się, że tak, chociaż rozumiem, że nie jest to opinia pod którą każdy czytelnik mógłby się podpisać. Co więc przekonało mnie w prozie Eleny Ferrante?

„Genialna przyjaciółka” przedstawia czytelnikom bardzo nieoczywisty a przez to fascynujący obraz przyjaźni pomiędzy Eleną a Lilą - przyjaźni, która w dużej mierze opiera się na rywalizacji i w której dostrzec można odcienie zazdrości i zawiści; a która mimo to wydaje się szczerą i silną więzią. Chociaż Elena Ferrante porusza wiele innych wątków to właśnie ten motyw przewija się najczęściej i to chyba on najbardziej zapada w pamięci. Warto jednak sięgnąć po „Genialną przyjaciółkę” także przez wzgląd na przedstawione w powieści realia. Ferrante w ciekawy i niezwykle przekonujący sposób przybliża świat powojenny, gdzie przeszłość wciąż rzutuje na kontakty międzyludzkie a ludzie walczą z tym by wyrwać się z przypisanych im grup społecznych.

Skłamałabym twierdząc, że zakochałam się w prozie Eleny Ferrante od pierwszych stron. Byłam nieco zaskoczona prostotą języka i nieoczywistym sposobem narracji - z tendencją do anegdot i powrotem do przerwanego wątku dopiero po kilku rozdziałach. „Genialna przyjaciółka”, trochę na przekór oczekiwaniom czytelników, przedstawia wielu, nie zawsze istotnych dla fabuły bohaterów i porusza wątki, które wydają się bardziej typowe dla dram w telenowelach. Tyle, że w trakcie lektury przywykłam do pióra Ferrante i liczby postaci (a ich spis znacznie wszystko ułatwił) i po prostu dałam się oczarować neapolitańskiemu klimatowi.

Ciężko mi jednoznacznie powiedzieć jaka grupa czytelników będzie usatysfakcjonowana lekturą.  „Genialna przyjaciółka” budzi tak sprzeczne emocje, że najlepiej chyba przekonać się samemu czy należycie do grona jej zwolenników czy też przeciwników. Ja tymczasem powoli szykuję się już do lektury „Historii nowego nazwiska” i liczę, że i tym razem się nie zawiodę. 

„Genialna przyjaciółka” Elena Ferrante; tłum. Alina Pawłowska-Zampino; wydawnictwo Sonia Draga; Katowice 2014 ★★★★☆

"Trzy metry nad niebem" chodziły za mną od dawna. Dreptały powolutku, stawiając stopy na moich śladach, od czasu do czasu upominając się natarczywym szturchaniem w ramię. Nikogo więc chyba nie zdziwi, że kiedy tylko udało mi się natrafić na nie w bibliotece od razu dałam się ponieść hen, hen daleko, do słonecznych Włoch, gdzie rozgrywa się akcja powieści. Mam słabość do książek, w których uporządkowane życie głównej bohaterki, zostaje nagle zburzone przez seksownego, buntownika na motorze. Jest to swego rodzaju pozostałość po książce "Złotko, skarb, słoneczko", która to z kolei przywołuje miłe wspomnienia z wakacji.

Bohaterami powieści "Trzy metry nad niebem" jest ułożona uczennica prywatnego liceum Babi oraz doświadczony przez życie, buntownik i awanturnik Step. Ich pierwsze spotkanie jest zupełnie przypadkowe i tak naprawdę odgrywa niewielkie znaczenie w ich wspólnej historii. Poza tym oboje są wówczas w nieformalnym, niezobowiązującym związku. Babi i Step są jak ogień i woda, ziemia i powietrze, północ i południe. Obracają się w całkiem różnych kręgach, mają zupełnie inne priorytety. A jednak spotykają się ponownie i tych razem ich spotkanie zdecydowanie trudno nazwać "nic nie znaczącym". 

Losy Step i Babi są nieprzewidywalne i zaskakujące. Czytając jednak ich historie ma się wrażenie, że wszystko zostało starannie zaplanowane i nic nie dzieje się przez przypadek. Byłam pozytywnie zaskoczona faktem jak długo rozkwitało uczucie Babi i Stepa. Szczerze mówiąc obawiałam się, że tak jak w większości młodzieżowych książkach, tak i tu akcja powieści będzie opierać się głównie na ich rozstaniach i powrotach.  

"Trzy metry nad niebem" nie jest jedną z wielu powieści o pierwszej miłości. To opowieść o dojrzewaniu, podejmowaniu trudnych decyzji i o tym jak jedna chwila może zmienić nasze życie. Federico Moccia tworzy bohaterów prawdziwych, nie pozbawionych licznych wad. Jego bohaterowie mimo młodego wieku ciągną za sobą bagaż ciężkich doświadczeń , muszą zmierzać się z brutalną rzeczywistością. Czytając zakończenie byłam zawiedziona. Chciałam więcej, dużo, dużo więcej. 

Federico Moccia wyłamuje się z góry przyjętej, niespisanej przez nikogo zasady, że książki młodzieżowe kończą się słowami "i żyli długo i szczęśliwie". Zakończenie "Trzech metrów nad niebem" pozostaje otwarte. Każdy, wedle własnego uznania, może dopisać swój własny scenariusz losów Babi i Stepa, albo po prostu sięgnąć po książkę ""Tylko Ciebie chcę". 

Polecam każdemu - tym młodszym i tym odrobinę starszych. Osobiście byłam zachwycona stylem autora i z przyjemnością sięgnę po jakąś inną książkę jego pióra. "Trzy metry nad niebem" są doskonałą pozycją na wiosenne, ciepłe dni, przy której można się pośmiać, a od czasu do czasu  cicho zapłakać. 




Tak poza tym mam do Was pytanie. Zastanawiam się nad zakupem jakiejś książki i jestem ciekawa czy macie dla mnie jakieś propozycje.  Pomysły piszcie w komentarzach.