Przyznaję, że jeszcze przed rozpoczęciem lektury byłam przekonana, że "Oddam ci słońce" nie przypadnie mi do gustu i stanie się raczej obiektem rozczarowania. Doświadczenie zdobyte z debiutancką powieścią autorki, pokazało mi, że styl Jandy Nelson niezupełnie jest w stanie podbić serca wszystkich czytelników i że niestety sama zaliczam się do owych nieszczęśników. I byłam co do tego tak dogłębnie przekonana, że nie przemawiały do mnie nawet wasze zapewnienia, że "Oddam ci słońce" znajduje się o cały poziom wyżej od "Niebo jest wszędzie". Moja wina - nauczka na przyszłość, że czasami powinnam bardziej ufać waszym osądom.

Jude i Noah są bliźniakami - zakochanymi w sztuce i postrzegającymi świat inaczej niż reszta ludzi; niezwykle sobie bliskimi, mimo dzielących ich różnic. Noah jest zamkniętym w sobie, nieśmiałym chłopcem, któremu z trudem przychodzi nawiązywanie relacji z innymi ludźmi - nawet własnym ojcem. Jude to rozrywkowa, ciesząca się życiem nastolatka, która swoim buntowniczym zachowaniem stara się zwrócić na siebie uwagę matki. Trzy lata później, światy Jude i Noaha wyglądają zupełnie inaczej, zupełnie jakby wymienili je ze sobą nawzajem. Co więcej, z ich niezwykłej więzi pozostał jedynie cień dawnej świetności. Co wydarzyło się naprawdę? I czy fragmenty owej historii, które posiada każdy z nich, zostaną w końcu ułożone w całość?

"Oddam Ci słońce" to przepiękna historia, opowiedziana przez autorkę w oryginalny, całkowicie nieszablonowy sposób. Perspektywy Jude i Noaha przeplatają się ze sobą, przy czym Noah opowiada swoją część zaledwie jako trzynastolatek, a Jude - jako szesnastolatka, już po wydarzeniach, które tak znacząco wpłynęły  na ukształtowanie ich osobowości. Co ciekawe, mimo że autorka sugeruje nam, że bohaterowie niemal zamienili się spojrzeniami na świat i zachowaniem, ich głosy są całkowicie różne i piękne w swej oryginalności. Początkowo ciężko to dostrzec, ale oba fragmenty doskonale się ze sobą uzupełniają i tylko jako całość umożliwiają pełną perspektywę na wydarzenia.

Biłam się z myślami, która perspektywa chwyciła mnie za serce bardziej, ale wraz ze zmianą narratora, zmieniało się też moje zdanie i już choćby za to chylę czoła ku Jandy Nelson. Musicie być jednak świadomi osobliwości owej powieści. Jandy Nelson kreuje swoje postaci na jednostki niezwykłe, osobliwe przypadki, które niemal nie pasują do naszego świata. I w taki sam sposób prowadzi ich głosy. Język Nelson jest barwny i plastyczny a bardzo często wręcz poetycki - zwłaszcza jeśli chodzi o bogactwo metafor.  I chociaż osobiście postrzegam to jako dodatkowy walor owej powieści - bo język doskonale koresponduje z charakterem naszych bohaterów - rozumiem, że może on przeszkadzać.

Ale nie chodzi nawet o sposób przedstawienia czy warsztat Jandy Nelson. "Oddam Ci słońce" to po prostu powieść bardzo wartościowa, zwłaszcza z perspektywy nastolatka. Jandy Nelson z ujmującą szczerością i empatią pisze o tym z czym zmaga się wiele młodych osób - poczuciu osamotnienia i odmienności; dojmującej potrzebie akceptacji u problemach z tolerancją - nawet w stosunku do samego siebie. W powieści przewija się motyw LGBTQ - zadziwiająco rzadko poruszany  na polskim rynku wydawniczym, zwłaszcza w kontekście głównych bohaterów. A to co nieustannie przewija się między wierszami - to ogromna  miłość do sztuki.

"oddam Ci słońce" to niesamowita opowieść, skierowana głównie do młodzieży, ale o tak uniwersalnym wydźwięku, że powinna trafić do szerszego grona odbiorców. Historia opowiadająca o dorastaniu i bratersko-siostrzanej miłości, owiana nutką tajemnicy i niemal ponad naturalnej atmosfery. Miło przyznać się do takiego błędu - "Oddam Ci słońce" nie tylko spodobało mi się bardziej niż debiutancka pozycja autorki, ale też absolutnie mnie w sobie rozkochało. Jeśli nie mieliście przyjemności zagłębić się w lekturę, koniecznie dajcie Jandy Nelson szansę.

"Oddam Ci słońce" Jandy Nelson; wydawnictwo Moondrive; Kraków 2015  ★★★★★

Mimo że kilkakrotnie wspominałam wam o mojej sympatii do twórczości Jojo Moyes, nie miałam do tej pory okazji zapoznać się z jej najsłynniejszą powieścią - "Zanim się pojawiłeś". Opublikowanie trailera ekranizacji było jednak doskonałą motywacją do tego by nareszcie coś w tym kierunku zmienić. Oczywiście, jak to zwykle bywa, właśnie wtedy zaczęły się pierwsze przeciwności - nakład się wyczerpał, wydawnictwo nie planowało jeszcze wówczas dodruku i książka stała się praktycznie białym krukiem. Ale wiecie, nie ma takich przeciwności których zdeterminowany książkoholik nie byłby w stanie pokonać. I od czego mamy w końcu biblioteki? Po wszelkich perturbacjach, książka nareszcie trafiła w moje ręce. I cholernie warto było na to czekać.

Lou, młoda fanatyczka nieco ekscentrycznego sposobu ubierania, jest zadowolona  ze swojego życia. Znajduje się w wieloletnim związku, ma pracę, którą lubi i brak większych oczekiwań na przyszłość. Kiedy kawiarnia w której pracuje Lou zostaje zamknięta, dziewczyna szybko musi znaleźć nowe zajęcie żeby wesprzeć rodzinny budżet. Po kilku nieudanych próbach, z braku innych możliwości podejmuje pracę jako opiekun Willa. Młody mężczyzna, były rekin biznesowy i zwolennik podróży oraz sportów ekstremalnych, cierpi na tetraplegię czyli paraliż czterokończynowy. Lou nie potrafi odnaleźć się w nowej pracy - Will ewidentnie darzy ją niechęcią a obowiązki napawają ją przerażeniem. Coś jednak ulega zmianie - zarówno Lou jak i Will zaczynają inaczej spoglądać na swoje życie.

Właściwie mogłabym powiedzieć tylko tyle - jaka to była piękna historia! Jojo Moyes ma ewidentny talent do tworzenia cudnych, chwytających za serce powieści, ale nawet znajomość innych jej tytułów nie przygotowała mnie na to co otrzymałam. Bo "Zanim się pojawiłeś" to taka tykająca bomba emocji, która w momencie wybuchu rozrywa wasze serca na maleńkie kawałeczki. Co ciekawe, mimo że problematyka paraliżu automatycznie nasuwa mi na myśl historię przepełnioną smutkiem i patosem, nie do końca tak jest. Owszem, czytelnicy radzący zaopatrzenie się w pudełko chusteczek  przed lekturą mają trochę racji, ale w całej historii przewija się trochę humoru,  ciepła i takiej radości z życia - zwłaszcza za sprawą Lou.

Nie dajcie się zwieść zwiastunowi filmu czy okładce bo "Zanim się pojawiłeś" nie jest tak naprawdę historią miłosną - chociaż to prawda że gdzieś między wierszami można się doszukać choćby zalążka tego wątku. Problematyka niepełnosprawności rownież nie zostaje wypchnięta na pierwszy plan a samo przesłanie jest dużo bardziej uniwersalne. Jojo Moyes pisze o życiu - o tym że nie możemy pozwolić na to by jedno wydarzenie miało decydujący wpływ na resztę podejmowanych przez nas wyborów i o tym że nie powinnismy godzić się na żadne półśrodki tylko czerpać z życia pełnymi garściami dopóki mamy jeszcze na to czas.

Jojo Moyes pisze przede wszystkim emocjami i to one sprawiają, że styl autorki wydaje się jakby bardziej plastyczny. To nie język stanowi jednak największy atut powieści lecz sama historia. Lou została może momentami aż nazbyt przerysowana, ale jej barwność czy podejście do życia doskonale równoważą bądź co bądź trudny temat i dodają do całości odrobiny humoru. W "Zanim się pojawiłeś" Jojo Moyes udowodniła ponad to jak dobrze radzi sobie z przedstawieniem zmian jakie zachodzą w bohaterach - i chodzi mi zarówno o Lou jak i Willa. I chociaż nie jestem wielką fanką zakończenia, bo wolałabym raczej nieco inne rozwiązanie rozumiem, że było ono potrzebne.

"Zanim się pojawiłeś" to przepiękna historia skierowana zarówno do ludzi młodych jak i starszych. Jojo Moyes snuje swoją opowieść powoli by potem bez ostrzeżenia złamać swoim czytelnikom serce na milion kawałeczków. Ale historia Lou i Willa warta jest owych emocji. To opowieść o tym by się nie poddawać; o łapaniu życia garściami i podążaniu za swoimi marzeniami; opowieść, która na długo zapisze się waszej pamięci i prawdopodobnie zmieni pewne aspekty postrzegania przez was świata. Polecam wam "Zanim się pojawiłeś" całym serduchem. Tylko teraz sama nie wiem co mam ze sobą zrobić bo wyczerpałam limit wydanych w Polsce powieści autorki, a do czerwca jeszcze kawałek czasu. Proszę  o więcej.

"Zanim się pojawiłeś" Jojo Moyes; wydawnictwo Świat książki; Warszawa 2023 ★★★★★